1. Nội soi đại tràng là gì?
Nội soi đại tràng là một phương pháp bác sĩ kiểm tra trực tiếp bên trong lòng đại tràng qua một ống soi mềm nhỏ, đường kính khoảng 1,2 cm, đưa vào qua đường hậu môn. Với hình ảnh thu được qua máy nội soi, bác sĩ sẽ biết được những bất thường bên trong đại tràng để có chẩn đoán và đưa ra biện pháp điều trị thích hợp.
2. Tại sao phải nội soi đại tràng?
Nội soi là phương pháp chính xác nhất để chuẩn đoán bệnh lý của ống tiêu hóa. Ngoài ra, thông qua nội soi, bác sĩ có thể sinh thiết tổn thương để chẩn đoán ung thư, cầm máu ở những tổn thương đang chảy máu, cắt bỏ polyp (là những u nhỏ có thể hóa thành ung thư). Các biện pháp chẩn đoán khác không thể thực hiện được những việc này.
3. Khi nào cần nội soi đại tràng?
Nội soi đại tràng được chỉ định trong những trường hợp:
– Khi người bệnh nghi ngờ có bất thường ở đường tiêu hóa dưới.
– Nội soi điều trị: cắt polyp đại tràng cầm máu…
– Nội soi đại tràng còn được khuyến cáo để tầm soát ung thư nhất là ở những người có nguy cơ cao như: Tiền sử gia đình có người bị ung thư đại tràng, đa polyp… Nói chung, nội soi đại tràng cần có sự cân nhắc của bác sĩ điều trị.
4. Những biến chứng của nội soi đại tràng
Nội soi đại tràng là thủ thuật tương đối an toàn, hiếm khi gây biến chứng nặng. Những biến chứng có thể xảy ra: Thường gặp nhất là cảm giác đầy bụng sau nội soi, do bác sĩ bơm hơi vào ruột để thấy rõ tổn thương, cảm giác này sẽ tự hết sau khoảng 1 giờ.
• Chảy máu: Hiếm gặp, khoảng 1/1000 trường hợp, tỷ lệ tăng lên trong trường hợp cắt polyp (khoảng 1/1000). Chảy máu thường tự cầm, một số trường hợp cần phải can thiệp cầm máu qua nội soi và truyền máu, rất hiếm khi cần phải phẩu thuật.
• Thủng ruột: Rất hiếm xảy ra nhưng là biến chứng rất nặng, thường gặp do đại tràng bị xoắn, gập góc, viêm dính nhiều… Tỷ lệ thủng đại tràng do nội soi chiếm khoảng 1/1000 trường hợp khi thủng, cần phải phẫu thuật để giải quyết tổn thương.
• Biến chứng tim, phổi: Có thể xảy ra nếu người bệnh có bệnh lý tim, phổi trước như nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim…
• Các biến chứng hiếm gặp khác: Vỡ túi phình trên người bệnh có phình động mạch chủ, tắc mạch phổi khi có huyết khối trong lòng mạch, vỡ mạch máu não khi có phình động mạch não. Đây là những biến chứng tối cấp, người bệnh cần thông báo trước cho bác sĩ nếu có những yếu tố nguy cơ này.
• Dị ứng và những phản ứng phụ đối với những thuốc dùng trong lúc nội soi.
5. Chuẩn bị nội soi đại tràng
Hầu hết các loại thuốc đều có thể sử dụng trước khi nội soi đại tràng. Tuy nhiên, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ biết những thuốc mình đang sử dụngnhư aspirin, thuốc điều trị viêm khớp, thuốc chống đông, Insulin, thuốc bổ sung sắt.
Đại tràng phải thật sạch khi nội soi để thủ thuật diễn ra nhanh, ít đau, chính xác, ít biến chứng. Thông thường, ruột sẽ được làm sạch bằng thuốc, người bệnh sẽ được nhân viên khoa nội soi hướng dẫn cách chuẩn bị ruột tốt nhất và cần tuân thủ theo hướng dẫn này.
Những xét nghiệm: Điện tim, siêu âm, X – quang phổi, chức năng đông máu,… có thể được yêu cầu tùy từng trường hợp cụ thể.
6. Nội soi đại tràng được thực hiện ra sao?
Lúc đầu người bệnh sẽ nằm nghiêng trái, ống soi được đưa qua hậu môn và từ từ luồn sâu vào đại tràng và quan sát. Tùy trường hợp nghiêng phải kèm ép nhẹ bụng để thủ thuật dễ dàng hơn. Sinh thiết, cắt polyp, cầm máu sẽ được tiến hành nếu cần. Quá trình nội soi kéo dài khoảng 15 – 30 phút. Sau khi soi xong, người bệnh sẽ được theo dõi tại phòng hồi tỉnh khoảng 30 phút đến 1 giờ trước khi ra về.
7. Những lưu ý sau soi đại tràng
– Cảm giác đầy bụng, chướng hơi sẽ tự hết sau 1 giờ.
– Cần lưu ý để phát hiện sớm những biến chứng có thể xảy ra: Đau bụng nhiều, sốt, đi cầu ra máu.
– Nếu có làm sinh thiết, cần nhớ lấy kết quả sinh thiết theo hẹn.
